Anthropic'in Fable 5 ve Mythos 5 modelleri yayına girmesinin üçüncü günü hükümet direktifiyle kapatıldı. Bu sadece bir jailbreak hikayesi değil — yapay zeka erişiminin nasıl, ne kadar hızlı kesilebileceğinin ilk büyük örneği.
Yazan:
72 saat.
Anthropic'in Fable 5 ve Mythos 5 modelleri 9 Haziran'da yayına girdi. 12 Haziran'da ABD hükümeti direktifiyle erişime kapandı.
Hesapta bir sorun yok. Abonelik iptal edilmedi. Sadece bir direktif geldi ve belirli kullanıcılar için model, o gece itibariyle artık yok. Tam da dünyayı ele geçirme planlarım için sinsice bu yeni modeli kullanmaya başlamışken… Galaktik Konsey Başkalığı başka bahara kaldı.
Anthropic iki yeni frontier model* çıkardı: Fable 5 ve Mythos 5. Üç gün sonra ABD hükümeti devreye girdi. Firmaya gönderilen direktif netti: Yabancı uyruklu kullanıcıların bu modellere erişimi durdurulsun.
Anthropic de durdurdu. 🤷🏻♀️
Gerekçe tam olarak açıklanmadı. Hükümetin Fable 5 için bir güvenlik açığı keşfettiğine inandığı ortada. (Bazen bana da oluyor öyle, müthiş fikirler bulduğuma inanıp 500 yıl önce zaten yapıldıklarını görüyorum.) Anthropic her şeyi inceledi, güvenlik açıklarının küçük ve zaten bilinen şeyler olduğunu söyledi. "Yanlış anlaşılma" dedi, erişimi geri açmak için çalışıyor.
Diğer Anthropic modelleri bu durumdan etkilenmedi ama bir ayrıntı var: Direktif, yabancı uyruklu Anthropic çalışanlarını da kapsıyordu. Yani Fable 5'i inşa etmeye yardım eden bazı kişiler, Fable 5'e erişemez hale geldi.
Buna tam olarak ne demeli bilmiyorum. Dijital ırkçılık mı, halkların dijital olarak ötekileştirilmesi mi… 🙄 Gen Z yakında buna da bir isim uydurur, bekleyip görelim.
Yıllarca yapay zeka kısıtlamaları dendiğinde aslında olan şunlardan biriydi: Çip ambargosu, GPU ihracat yasağı, veri merkezi regülasyonu. Yani limanda durdurabileceğiniz, listeyle takip edebileceğiniz, fiziksel bir şey.
Zaten biliyoruz ki çip ambargoları yıllarca sürer; şirketler bu arada alternatif tedarikçi bulur, yerli kapasite geliştirir, yavaş yavaş adapte olur. Uzun vadeli, ağır bir süreç.
Fable 5'i durdurmak için bunların hiçbiri kullanılmadı çünkü Fable 5 bir sunucu değil, Çin’den Amerika’ya ucuz malzeme taşıyan yük gemisi değil, API üzerinden erişilen bir hizmet. Durdurmak için gümrüğe gerek yok.
Erişim kısıtlaması şıp diye geldi.
Bu ayrım küçük görünüyor ama değil. Yapay zeka yönetişimi artık çiplerin üretimini düzenlemekten modele kimlerin erişeceğini düzenlemeye geçiyor. (Ve erişim turuncu biri istedi diye çok hızlı kesilebiliyor.)
Yapay zeka (AI) araçlarıyla günlük çalışıyorum. Belirli modellerin belirli görevlerdeki çıktılarına alıştım çünkü insan rahata kolay alışıyor. 🙄
Sürekli kullandığım bir araç aniden ortadan kaybolduğunda ya da çalışmadığında anksiyete yaşıyorum. Şimdiye kadar bu kaybolma genellikle ticari nedenlerle oluyordu: Şirket kapandı, fiyat değişti, servis durduruldu. Google aracıysa zaten bugün var yarın yok… Zaman içinde bunları öngörmeyi az çok öğrendik.
"Hükümet direktifi geldi, model 72 saatte kapandı" tamamen farklı bir kategori. Belki de böyle şeylerin sadece Türkiye sınırları içinde olduğunu sanıyordum. Bilgisayarı açıp ‘Claude Fable 5 is currently unavailable.’ yazısını görünce ağzım gerçek anlamda açık kaldı. 😧 Daha dün gece dünyayı ele geçirme planları yapıyorduk, sabah kalktım şeytani sağ kolum yok!
Yapay zeka rekabeti uzun süredir "Kim daha iyi model yapıyor, kimin modeli kiminkini döver" çerçevesinde konuşuluyordu. Fable 5 engellemesi farklı bir soruyu ortaya çıkardı: Kim kullanabiliyor?
Şu ana kadar internet bağlantısı ve kredi kartı olan herkes en güçlü AI modellerine erişebiliyordu. ‘Parası neyse veririm, yapay zekanın en iyisini alırım’ devri kapanıyor olabilir.
Anthropic büyük ihtimalle erişimi geri açacak. Direktifin bir yanlış anlaşılmaya dayandığını düşünüyorlar, ihtimal dahilinde.
Ama bu olay olmamış gibi yapılamaz.
Başka hükümetler de bu olayı gördü. Başka AI şirketleri gördü. Bir sonraki frontier model lansmanında hukuk departmanı 'Direktif gelirse bu model ne kadar sürede kapatılabilir?' diye dertlenecek.
Bu sorunun sorulması bile bir şeylerin değiştiğini gösteriyor. Gelecekte nasıl çalışacağımızı henüz bilmiyoruz. 🙄
Frontier Model: Frontier yapay zeka modelleri, yapay zekanın bugün ulaştığı en ileri seviyeyi temsil eder. Bu modeller yalnızca sorulara cevap vermekle kalmaz; araştırma yapabilir, kod yazabilir, strateji geliştirebilir ve karmaşık problemleri çözebilir. Örneğin bir veteriner kliniği için pazarlama kampanyası hazırlarken hedef kitle analizi yapabilir, içerik planı oluşturabilir ve reklam fikirleri üretebilir. Elbette bu güç beraberinde bazı endişeleri de getiriyor. Uzmanlar, çok gelişmiş modellerin yanlış bilgi üretme, siber saldırılarda kötüye kullanılma, insanları manipüle etme veya kritik karar süreçlerinde aşırı güven yaratma gibi riskler taşıyabileceğini söylüyor. Bu nedenle frontier modeller sadece teknoloji şirketlerinin değil, hükümetlerin ve düzenleyici kurumların da yakından takip ettiği bir konu haline gelmiş durumda. 🚀🐾
Fable 5 ve Mythos 5, 9 Haziran 2026'da yayına alındı. ABD hükümet direktifi 12 Haziran'da geldi. Anthropic direktife uydu; diğer modelleri etkilenmedi. Şirket, direktifin yanlış bir değerlendirmeye dayandığını düşünüyor ve erişimi geri açmak için çalışıyor.
Kaynaklar
